Als ondernemer investeert u veel in uw bedrijfswaarde, waaronder uw klantenkring, zakelijke contacten en goede naam. Om te voorkomen dat een werknemer bij vertrek deze waardevolle relaties meeneemt naar een concurrent, wordt vaak een relatiebeding afgesproken. Dit beding is juridisch een variant van het concurrentiebeding.
De juridische status van het relatiebeding
Doordat een relatiebeding juridisch gezien een variant is van het concurrentiebeding, moet het voldoen aan dezelfde strenge regels zoals vastgelegd in het Nederlandse arbeidsrecht. Dit betekent dat het beding altijd schriftelijk moet worden afgesproken met een meerderjarige werknemer. Daarnaast geldt bij tijdelijke contracten dat de werkgever moet uitleggen waarom het relatiebeding noodzakelijk is voor het beschermen van het bedrijf.
Hoewel het relatiebeding de werknemer niet verbiedt om in dezelfde branche te werken, beperkt het hem in het onderhouden van zakelijke contacten met relaties van de werkgever na het dienstverband. Zo wordt de werknemer niet belemmerd in zijn vrije arbeidskeuze.
Varianten: Relatiebeding versus non-dealingbeding
In de praktijk komen verschillende vormen van relatiebedingen voor:
- Standaard relatiebeding: Het verbiedt de werknemer om actief klanten van de voormalige werkgever te benaderen. De werkgever moet bewijzen dat de werknemer het initiatief nam.
- Non-dealingbeding: Dit verbiedt iedere vorm van zakelijk contact, zelfs als de klant zelf contact opneemt. Het voordeel voor de werkgever is dat het enkel aantonen van contact voldoende is om een overtreding vast te stellen.
De definitie van een relatie: Voorkom onduidelijkheid
Het begrip “relatie” kan vaag zijn, wat juridische problemen kan opleveren. Valt een incidentele leverancier of een klant die de werknemer slechts kort heeft ontmoet ook onder het beding? Het opnemen van “potentiële relaties” wordt vaak als onaanvaardbaar beschouwd, omdat de werknemer niet kan overzien welke partijen dat in de toekomst zullen zijn.
Om juridische problemen te voorkomen, is het belangrijk het begrip “relatie” duidelijk te definiëren. Het is raadzaam om een specifieke lijst van klanten op te nemen of het beding te beperken tot relaties waarmee de werknemer vóór het ontslag contact heeft gehad.
Risico’s bij functiewijzigingen en groei
Een relatiebeding kan na verloop van tijd meer belastend zijn voor een werknemer. Dit noemen we juridisch gezien “het zwaarder gaan drukken” van een beding. Naarmate een werknemer langer in dienst is of uw onderneming sneller groeit, wordt de kring van relaties groter, waardoor het beding meer invloed kan hebben.
Dit komt vooral voor wanneer er sprake is van een ingrijpende wijziging in de arbeidsverhouding, zoals een functiewijziging. Als het beding door zo’n wijziging een veel bredere reikwijdte krijgt dan oorspronkelijk bedoeld, kan de werknemer bij het einde van het dienstverband meer beperkt worden dan bij de ondertekening van het contract de bedoeling was. In dergelijke gevallen kan de rechter oordelen dat het oorspronkelijke beding niet meer geldig is en opnieuw moet worden overeengekomen.
Het is dus belangrijk om regelmatig te controleren of het relatiebeding nog steeds in lijn is met de huidige situatie van de werknemer en de ontwikkelingen binnen uw bedrijf.
Overgang van onderneming
Bij een fusie of overname, ook wel overgang van onderneming genoemd, kan de reikwijdte van het relatiebeding veranderen omdat de kring van relaties van de nieuwe organisatie veel groter kan zijn. In dergelijke gevallen moet het relatiebeding mogelijk ook opnieuw schriftelijk worden vastgelegd, zodat de werknemer zich kan bezinnen op de nieuwe beperkingen. Dit zorgt ervoor dat het beding rechtsgeldig blijft en de werknemer niet onterecht wordt beperkt in zijn vrijheid.
Juridisch advies
Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen of behoefte aan juridisch advies, neem dan contact op met Elise Oonincx, advocaat arbeidsrecht en specialist in relatie- en concurrentiebedingen.
