Onze sectie Handel, Industrie & Logistiek publiceert met enige regelmaat artikelen met als thema “De 10 meest gestelde vragen over…”. Op deze wijze willen wij u op laagdrempelige wijze informeren over bepaalde juridische termen, onderwerpen of actualiteiten. Mocht u naar aanleiding van deze 10 meest gestelde vragen toch nog een 11de vraag hebben, dan staan wij uiteraard voor u klaar om hier een antwoord op te geven. Hiervoor kunt u met een van onze HIL-collega’s contact opnemen.
De 10 meest gestelde vragen over beslag
1. Wat wordt bedoeld met beslag?
Beslag is enerzijds een juridisch middel waarmee een schuldeiser goederen of vorderingen van een schuldenaar “blokkeert”, zodat deze niet meer vrijelijk kunnen worden vervreemd of verborgen. Dit kan bijvoorbeeld gaan om bankrekeningen, bedrijfsinventaris, onroerend goed of vorderingen op derden. Het doel van beslag is om te waarborgen dat een geldvordering kan worden voldaan of dat relevant bewijs behouden blijft.
Anderzijds biedt het gelegde beslag ook een grondslag om direct over te gaan tot executie, waarbij de beslagen goederen of vorderingen te gelde worden gemaakt ter voldoening van de vordering.
2. Welke soorten beslag zijn er?
In hoofdlijnen wordt onderscheid gemaakt tussen conservatoir beslag en executoriaal beslag.
Conservatoir beslag is bedoeld om verhaalsmogelijkheden veilig te stellen vóórdat er sprake is van een definitieve rechterlijke uitspraak. Het betreft een “bewarend” beslag. Het voorkomt dat een schuldenaar zijn vermogen wegmaakt voordat er door een rechter of andere beslissende instantie is vastgesteld of de vordering daadwerkelijk bestaat. Conservatoir beslag kan alleen worden gelegd na voorafgaande toestemming van de rechter (verlof) en geeft de schuldeiser nog geen recht op betaling. Het beslag blijft in stand zolang de bodemprocedure (hoofdzaak) loopt.
Executoriaal beslag wordt gelegd nadat een schuldeiser beschikt over een executoriale titel, zoals een vonnis (met andere woorden: hij heeft al gelijk gekregen en zijn vordering is toegewezen), en heeft als doel daadwerkelijke inning van de vordering. Executoriaal beslag wordt gelegd op basis van een executoriale titel, zoals een uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis, een notariële akte of een arbitraal vonnis. Met executoriaal beslag kan een schuldeiser overgaan tot daadwerkelijke uitwinning, bijvoorbeeld door verkoop van beslagen goederen of afschrijving van een bankrekening.
In ons artikel Beslag. Wat is dat eigenlijk? gaan wij dieper in op de verschillen tussen conservatoir en executoriaal beslag.
3. Op welke goederen kan beslag worden gelegd?
In beginsel kan beslag worden gelegd op alle vermogensbestanddelen van de schuldenaar, waaronder banktegoeden, roerende zaken, onroerend goed, aandelen en vorderingen op derden. Sommige goederen zijn geheel of gedeeltelijk beschermd tegen beslag, bijvoorbeeld vanwege wettelijke beslagvrije bedragen.
4. Hoe vraagt u verlof aan voor conservatoir beslag?
Het verlof wordt aangevraagd via een verzoekschrift bij de voorzieningenrechter van de rechtbank in het rechtsgebied waar de in beslag te nemen zaken zich bevinden of waar de schuldenaar woonplaats heeft (art. 700 Rv). In het verzoekschrift wordt melding gemaakt van aard van het beslag (het type beslag), de juridische grondslag en, bij een geldvordering, het bedrag of het maximumbedrag. De voorzieningenrechter beslist na summier onderzoek en stelt het bedrag vast waarvoor verlof wordt verleend.
5. Wordt de schuldenaar/wederpartij vooraf gehoord over het verzoek tot beslaglegging?
Nee, doorgaans niet. Met name conservatoir beslag wordt vaak zonder voorafgaande kennisgeving aan de schuldenaar gelegd. Dit voorkomt dat de schuldenaar zijn vermogen kan onttrekken omdat hij weet dat er een beslaglegging aankomt. Op deze manier wordt het ‘verrassingselement’ van beslag gewaarborgd. De schuldenaar wordt doorgaans pas na het leggen van het beslag geïnformeerd.
6.Wat zijn de gevolgen van beslag voor een onderneming?
Beslag kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering. Bij beslag op een bankrekening wordt het saldo dat op het moment van beslaglegging aanwezig is geblokkeerd, wat liquiditeitsproblemen kan veroorzaken. Wanneer goederen of bedrijfsinventaris onder beslag komen te liggen, kunnen deze niet meer vrijelijk worden gebruikt of verkocht, wat de bedrijfsvoering eveneens ernstig kan verstoren.
7. Ben ik verplicht een bodemprocedure (hoofdzaak) te starten na het leggen van conservatoir beslag?
Ja. Tenzij op het moment van het verlof al een eis in de hoofdzaak is ingesteld, wordt het verlof verleend onder de voorwaarde dat u de hoofdzaak instelt binnen een door de voorzieningenrechter bepaalde termijn van ten minste acht dagen na het beslag (art. 700 lid 3 Rv). De voorzieningenrechter kan de termijn op verzoek verlengen.
8. Kan een schuldenaar zich verweren tegen beslag?
Ja. Een schuldenaar kan in een zogeheten kort geding of opheffingsprocedure de rechter verzoeken het beslag op te heffen of te beperken. Bijvoorbeeld wanneer de vordering ondeugdelijk is, het beslag onnodig zwaar uitpakt of voldoende alternatieve zekerheid (zoals een bankgarantie) kan worden gesteld.
9. Hoelang blijft conservatoir beslag bestaan?
Conservatoir beslag blijft bestaan totdat de rechter in de hoofdzaak uitspraak doet, of het beslag om andere redenen wordt opgeheven (zie vraag 8). Als de vordering wordt toegewezen, kan het conservatoire beslag worden omgezet in executoriaal beslag. Wordt de vordering afgewezen, dan moet het beslag worden opgeheven.
10. Wanneer is het verstandig juridisch advies in te winnen?
Beslag is een effectief maar ingrijpend instrument, zowel voor schuldeisers als schuldenaren. Het is daarom raadzaam om tijdig juridisch advies in te winnen bij het overwegen van beslaglegging, maar ook wanneer u geconfronteerd wordt met beslag. Een zorgvuldig gekozen strategie kan grote financiële en juridische risico’s beperken.
Meer informatie
Mocht u a.d.h.v. dit artikel nog vragen hebben, neem dan contact op met onze specialisten Handel, Industrie en Logistiek:
