Onze sectie Handel, Industrie & Logistiek publiceert met enige regelmaat artikelen met als thema “De 10 meest gestelde vragen over…”. Op deze wijze willen wij u op laagdrempelige wijze informeren over bepaalde juridische termen, onderwerpen of actualiteiten. Mocht u naar aanleiding van deze 10 meest gestelde vragen toch nog een 11de vraag hebben, dan staan wij uiteraard voor u klaar om hier een antwoord op te geven. Hiervoor kunt u met een van onze HIL-collega’s contact opnemen.
In dit artikel beantwoorden wij de tien meest gestelde vragen over arbitrage.
De 10 meest gestelde vragen over arbitrage
1. Wat is arbitrage?
Arbitrage is een vorm van alternatieve geschillenbeslechting waarbij partijen hun geschil niet voorleggen aan de overheidsrechter, maar aan één of meerdere onafhankelijke arbiters. De arbiters doen uitspraak in een arbitraal vonnis. Dit vonnis is in beginsel bindend voor partijen. In ons artikel Wat is arbitrage? gaan wij dieper op deze vraag in.
2. Wanneer kan een geschil via arbitrage worden beslecht?
Arbitrage is alleen mogelijk als partijen dat zijn overeengekomen. Dit gebeurt meestal door middel van een arbitragebeding in een overeenkomst. In zo’n beding spreken partijen af dat eventuele geschillen voortvloeiend uit de overeenkomst via arbitrage zullen worden beslecht.
In sommige gevallen is het niet mogelijk om arbitrage overeen te komen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij:
- familierechtelijke zaken (bijv. alimentatiegeschillen);
- faillissementen;
- strafrechtelijke zaken.
In ons artikel Hoe kies ik voor arbitrage? lichten wij toe wat er kan worden afgesproken in een arbitrageovereenkomst.
3. Wat is het verschil tussen arbitrage en procederen bij de rechter?
Het belangrijkste verschil is dat arbitrage plaatsvindt buiten de overheidsrechter om. Daarnaast is het bij arbitrage mogelijk om vertrouwelijkheid van de procedure af te spreken, terwijl gerechtelijke procedures in beginsel openbaar zijn. Ook hebben partijen bij arbitrage invloed op de samenstelling van het arbitragecollege dat het geschil beslist, door zelf de arbiters te benoemen, evenals op de inrichting van de arbitrale procedure zelf.
4. Is arbitrage sneller dan een gerechtelijke procedure?
Arbitrage kan sneller zijn dan een procedure bij de rechter, vooral bij complexe commerciële geschillen. Dit is echter niet vanzelfsprekend het geval. De duur van een arbitrageprocedure hangt onder meer af van de afspraken tussen partijen, de complexiteit van de zaak en het aantal arbiters. In sommige gevallen kan arbitrage juist langer duren.
5. Is arbitrage goedkoper dan procederen?
Arbitrage is niet per definitie goedkoper. Naast de kosten van juridische bijstand moeten partijen ook de kosten van de arbiters en het arbitrage-instituut betalen. Daar staat tegenover dat arbitrage efficiënter kan verlopen, wat kostenbesparend kan werken. Of arbitrage uiteindelijk goedkoper is, verschilt per zaak.
6. Wie zijn de arbiters?
Arbiters zijn onafhankelijke en onpartijdige deskundigen die door partijen of door een arbitrage-instituut worden benoemd. Vaak hebben zij specialistische kennis van het rechtsgebied of de sector waarin het geschil speelt, zoals bouw, energie of internationale handel.
Zo kan er ook worden gekozen voor een arbitrage instituut met een bepaald specialisme, zoals de London Maritime Arbitrators Association (LMAA) voor maritieme geschillen of de Raad van Arbitrage (RvA) voor geschillen in de bouw.
7. Wat is het verschil tussen ad-hoc arbitrage en institutionele arbitrage?
Het belangrijkste verschil tussen ad hoc arbitrage en institutionele arbitrage zit in de mate van organisatie en begeleiding van de procedure.
Bij ad hoc arbitrage organiseren partijen de arbitrage volledig zelf. Partijen maken onderling afspraken over onder meer de benoeming van arbiters, de toepasselijke procedureregels, de plaats van arbitrage en het tijdpad. Vaak kiezen partijen ervoor om bestaande arbitrageregels (bijv. de UNCITRAL Arbitration Rules) van toepassing te verklaren.
Bij institutionele arbitrage wordt de procedure gevoerd onder beheer van een arbitrage-instituut, zoals het Nederlands Arbitrage Instituut (NAI) of de International Chamber of Commerce (ICC). Deze instituten beschikken over vastgestelde arbitragereglementen en bieden administratieve ondersteuning gedurende de procedure. Zij kunnen bijvoorbeeld een rol spelen bij de benoeming van arbiters, het bewaken van termijnen en het innen van kosten. Institutionele arbitrage biedt daardoor meer structuur, maar gaat wel gepaard met hogere kosten.
8. Kan tegen een arbitraal vonnis hoger beroep worden ingesteld?
In beginsel is hoger beroep tegen een arbitraal vonnis niet mogelijk, tenzij partijen deze mogelijkheid hebben afgesproken, of als de procedurele wet van de statutaire zetel in een uitzondering voorziet. Dit draagt bij aan de definitieve afwikkeling van het geschil. Wel bestaat onder omstandigheden de mogelijkheid om het arbitraal vonnis te laten vernietigen door de rechter. Deze mogelijkheden zijn echter extreem beperkt.
9. Is een arbitraal vonnis afdwingbaar?
Ja. Erkenning en tenuitvoerlegging van een arbitraal vonnis vindt in de meeste gevallen plaats op basis van het Verdrag van New York over de erkenning en tenuitvoerlegging van buitenlandse scheidsrechterlijke uitspraken. Inmiddels zijn 172 staten bij dit verdrag aangesloten, wat arbitrage bijzonder geschikt maakt voor internationale geschillen.
In ons artikel Een positief arbitraal vonnis: hoe krijg ik betaald? gaan wij dieper in op de executie van een arbitraal vonnis.
10. Wanneer is arbitrage geschikt voor mijn onderneming?
Arbitrage is met name geschikt voor commerciële geschillen waarbij deskundigheid, vertrouwelijkheid en internationale afdwingbaarheid een essentiële rol spelen. Of arbitrage in uw specifieke situatie de beste keuze is, hangt af van verschillende factoren, zoals de aard van de overeenkomst, de wederpartij en de mogelijke geschillen. In ons artikel Arbitrage: een alternatief voor uw onderneming, gaan we hier nader op in.
Meer informatie
Heeft u nog meer arbitrage-gerelateerde vragen? Neem direct contact op met onze specialist Céline Goedhart (cg@kneppelhout.nl).
