Onze sectie Handel, Industrie & Logistiek publiceert met enige regelmaat artikelen met als thema “De 10 meest gestelde vragen over…”. Op deze wijze willen wij u op laagdrempelige wijze informeren over bepaalde juridische termen, onderwerpen of actualiteiten. Mocht u naar aanleiding van deze 10 meest gestelde vragen toch nog een 11de vraag hebben, dan staan wij uiteraard voor u klaar om hier een antwoord op te geven. Hiervoor kunt u met een van onze HIL-collega’s contact opnemen.
De 10 meest gestelde vragen over agentuur
Bij Kneppelhout advocaten ondersteunen wij ondernemingen bij alle juridische aspecten rondom agentuur. We adviseren over het opstellen en beoordelen van agentuurovereenkomsten, begeleiden bij geschillen over provisie en klantenvergoeding en adviseren over de beëindiging van agentuurovereenkomsten. Ook helpen we bij het beoordelen van de juridische kwalificatie van de samenwerking en de gevolgen daarvan.
In een eerder artikel op onze website is ingegaan op de verschillen tussen agentuur en distributie. In dit artikel staat agentuur centraal. Aan de hand van 10 meest gestelde vragen leggen wij de basis uit van het agentuurrecht en de agentuurovereenkomst.
1. Wat is agentuur?
Agentuur is een handelsrelatie waarbij een zelfstandige tussenpersoon, de agent, namens een principaal (opdrachtgever) bemiddelt bij de totstandkoming van verkoopovereenkomsten voor goederen of diensten, zonder zelf partij te worden bij de overeenkomst.
2. Wat is een agentuurovereenkomst?
Een agentuurovereenkomst regelt de relatie tussen een zelfstandige handelsagent en zijn principaal (opdrachtgever) en legt vast dat de agent in ruil voor een vergoeding bemiddelt bij het tot stand brengen van (handels)overeenkomsten tussen de principaal en derden. In veel gevallen wordt de handelsagent gezien als de zwakkere partij in relatie tot de principaal, waardoor de wet dwingendrechtelijke bepalingen bevat ter bescherming van de agent. Dat betekent dat een principaal daar niet contractueel ten nadele van de agent van kan afwijken.
3. Wat zijn de rechten en plichten van een agent binnen de agentuurovereenkomst?
De agent is verplicht om namens de principaal actief klanten te werven en te bemiddelen bij het sluiten van overeenkomsten, en daarbij zorgvuldig en loyaal te handelen. Dit houdt in dat de agent de belangen van de principaal vooropstelt en zich gedraagt als een goed opdrachtnemer. De agent dient zijn werkzaamheden zelfstandig uit te voeren zonder ondergeschikt te zijn aan de principaal.
4. Heeft een agent recht op provisie?
Ja. Provisie (ook wel: commissie) is een essentieel element van agentuur en is eigenlijk het ‘loon’ dat de agent ontvangt. De agent heeft recht op provisie over overeenkomsten die door zijn bemiddeling tot stand zijn gekomen en in sommige gevallen zelfs ook overeenkomsten die zonder zijn directe betrokkenheid zijn gesloten. De hoogte en berekening van provisie worden vaak contractueel uitgewerkt, maar de wet bevat dwingendrechtelijke regels te bescherming van de agent.
5. Mag een agent voor meerdere principalen werken?
In beginsel mag de agent voor meerdere principalen werken, aangezien hij zelfstandig ondernemer is. Hier kan echter van worden afgeweken als: 1) exclusiviteit is overeengekomen tussen partijen, 2) sprake is van een belangenconflict, of 3) er een contractueel concurrentiebeding geldt.
6. Welke verplichtingen heeft de principaal tegenover de agent?
De principaal heeft op grond van de wet en de agentuurovereenkomst verschillende verplichtingen tegenover de agent. Zo moet de principaal de agent daadwerkelijk in staat stellen om zijn werkzaamheden uit te voeren, bijv. door het verstrekken van productinformatie, prijslijsten en marketingmateriaal. Ook is de principaal verplicht om de agent tijdig, volledig en transparant te informeren over relevante omstandigheden die van invloed kunnen zijn op de uitvoering van de agentuur. Tot slot moet de principaal natuurlijk de provisie correct berekenen en tijdig uitbetalen.
7. Bestaat er een concurrentiebeding voor de agent?
Ja, een concurrentiebeding kan in de agentuurovereenkomst worden opgenomen om de principaal te beschermen tegen concurrentie door de agent na beëindiging van het contract. Dit beding moet schriftelijk zijn en beperkt zich tot de goederen, diensten en het gebied waar de agent actief was, met een maximale duur van twee jaar. De wet beschermt de agent door het beding ongeldig te verklaren als de principaal de overeenkomst onrechtmatig beëindigt en de rechter kan het beding matigen bij onredelijkheid. Zo voorkomt de wet dat een concurrentiebeding de agent onredelijk beperkt in zijn zakelijke mogelijkheden.
8. Kan een agentuurovereenkomst worden beëindigd?
Ja, dat kan. Een agentuurovereenkomst kan voor bepaalde of onbepaalde tijd worden gesloten. Eindigt een overeenkomst voor bepaalde tijd, maar wordt deze stilzwijgend voortgezet, dan geldt automatisch een overeenkomst voor onbepaalde tijd. Bij een overeenkomst voor onbepaalde tijd geldt een opzegtermijn zoals afgesproken. Ontbreekt deze afspraak? Dan bepaalt de wet de opzegtermijn afhankelijk van de duur van de relatie.
9. Wat is een klantenvergoeding (goodwill)?
De klantenvergoeding is een financiële compensatie waar een agent recht op kan hebben nadat de agentuurovereenkomst is beëindigd, wanneer hij nieuwe klanten heeft aangebracht of bestaande klanten heeft uitgebreid waarvan de principaal ook na beëindiging nog voordeel geniet. De wet stelt strikte voorwaarden aan dit recht.
10. Waarom is juridische begeleiding bij agentuur belangrijk?
Agentuur lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige samenwerkingsvorm, maar het juridische kader eromheen is complex en bevat veel dwingendrechtelijke bepalingen. Dit zorgt ervoor dat agentuur veel haken en ogen heeft, waarbij bijvoorbeeld kwesties rond concurrentie, provisie, goodwill en beëindiging vaak tot geschillen leiden. Een zorgvuldig opgestelde overeenkomst en tijdig juridisch advies zijn daarom essentieel om risico’s te bepreken. In een vervolgartikel gaan we dieper in op specifieke onderwerpen binnen agentuur om u nog beter te informeren.
Meer informatie
Mocht u a.d.h.v. dit artikel nog vragen hebben, neem dan contact op met onze specialisten Handel, Industrie en Logistiek:
